Pasym ma nowy mural – nie dekoracyjny, lecz historyczny. Powstał na podstawie XVII-wiecznej ryciny Krzysztofa Hartknocha i ukazuje najstarszy znany widok miasta. Dzieło Romana Derlacza, odsłonięte podczas Święta Grodu, stało się żywą lekcją historii – przyciąga wzrok, budzi wspomnienia i przypomina o korzeniach miasta, które przez wieki nosiło nazwę Passenheim.
Mural pojawił się na ścianie kamienicy przy Rynku 17. Kosztował 21 tys. zł. Inwestycję sfinansowano ze środków samorządowych, przy zgodzie wspólnoty mieszkaniowej.
– Chcieliśmy pokazać historyczny Pasym – komentuje burmistrz Marcin Nowociński. Zapowiada też kolejne tego typu realizacje.
Na muralu widać średniowieczny układ Rynku, kościół św. Barbary i fragmenty murów obronnych. To przypomnienie o tożsamości miejsca, którego historia sięga średniowiecza i budzi zainteresowanie wciąż na nowo.
Dlaczego mural i to taki?
W 1386 roku komtur elbląski Walpot von Bassenheim (od którego nazwiska miasto wzięło nazwę Bassenheim), nadał wsi Heinrichswald (Henrykowo) chełmińskie prawa miejskie. Z czasem niewygodne w wymowie B zastąpiono literką P i tak powstała nazwa Passenheim, po polsku Pasym.
Mierniczy z Zakonu Krzyżackiego wytyczył zarys prostokątnego rynku, ulic, ratusza, obrys przyszłych murów miejskich, szkoły i kościoła. Jednocześnie zaczęto budowę murów miejskich, trzech bram wjazdowych i kościoła pod wezwaniem św. Barbary.
Zakon nie żałował pieniędzy na budowę miasta, które strzec miało południowych granic państwa krzyżackiego. Na początku XV wieku na skraju grodu, w miejscu, gdzie stoi dziś kościół katolicki, zbudowano zamek.
Data budowy kościoła św. Barbary widniała aż do 1796 roku na blaszanej chorągiewce na szczycie dachu. Budowa wysokiej, wyższej niż dziś wieży trwała jednak jeszcze sto lat, ukończono ją w końcu XV wieku. Grube ściany i małe okienka kościoła ułatwiać miały obronę w razie potrzeby.
Warowny kościół odegrał dużą rolę w historii Pasymia. Przy świątyni istniała szkółka parafialna, która kształciła zdolną młodzież z miasta i okolicy. W jej murach pobierał naukę Krzysztof Hartknoch.
Urodził się w 1644 roku w Jabłonce, w gminie Dźwierzuty, zmarł w 1687 roku. Od 1657 r. uczył się w szkole staromiejskiej w Królewcu, od 1662 r. do 1672 r. z przerwami studiował na wydziale filozoficznym tamtejszego uniwersytetu. W międzyczasie był rektorem szkoły luterańskiej w Wilnie. Po zakończeniu studiów pozostał na uniwersytecie prowadząc wykłady z filozofii i historii, zajmując się historią Prus i Rzeczypospolitej. To on stworzył rycinę Passenheim.
Dziś Rynek wygląda zupełnie inaczej, a mural ma nam przypominać o historii tego miejsca.
A gdzie inni? Krzysztof Daukszewicz? Stoklosa? Agnieszka Frączek autorka książek dla dzieci, która podobnież mieszka tu już na stałe?
Marcin
2026-04-09 06:19:53
Jak to dobrze ,że nikt nie szedł . Taka patologia jeździ nie myśli zero rozumu . Dalej będzie to ich to samo. Brak słów
Pani
2026-04-07 16:45:19
Polaków mało, bo się nimi pomiatało, więc przestali się mnożyć. Dużą zasługę mieli tu pracodawcy, którzy zalegali z wynagrodzeniem za pracę i szydzili: NIE PODOBA CI SIĘ, TO WON. NA TWOJE MIEJSCE DZIESIĘCIU CHĘTNYCH!!! No i mają.
kto winien?
2026-04-06 15:51:43
To było już od 20 lat wiadomo, jakie podjęto działania aby zmienić ten trend przez lokalne władze - żadne a sytuacja z roku na rok jest gorsza i będzie
HTB
2026-04-05 21:37:25
A znacie Panowie \"Awantury arabskie\" Makuszyńskiego? A wiecie, że nie uchodzi odnosić się do nazwisk, ich etymologii? Byli sobie generałowie Żyto, Baryła, Oliwa, a też był sobie generał Kuropieska. Ale też był minister Ziobro oraz Prezydent Duda i Prezydent Wałęsa. A tam, jeszcze parę nazwisk by się znalazło, więc nie polecam zamachu motyką na słońce.
Do Polaka i Zakutych łbów
2026-04-04 20:26:34
Zakute Łby : ) - przeczytałem Twój komentarz i całkowicie się z nim zgadzam. Od dawna nie czytam wypocin milicjanta i tego drugiego grafomana Niemczuka. Szkoda czasu. Raz już to tu kiedyś napisałem ale powtórzę za mistrzem Jerzym Dobrowolskim: „Nie ma nic gorszego niż człowiek wykształcony ponad własną inteligencję.”
Szczery Demokrata
2026-04-03 10:30:19
Może rzeczywiście trzeba zastanowić się nad tym skąd hotel Natura Mazur czerpie wodę? jeśli z ujęć głębinowych a te zasilają jezioro to odp jest prosta. Czy sie mylę i hotel czerpie z wodociągów? moze ktos odpowie
edek
2026-04-03 09:35:55
To bardzo skromny i niezmanierowany Doktor. Cenię jako człowieka, który podchodzi do pacjenta z sercem. Zjeździłem całą Polskę, lecząc się prywatnie, i nigdy nigdzie nie otrzymałem tyle opieki i pomocy, którą okazał mi Pan Doktor. Ogromny szacunek.????????????
Dariusz
2026-04-02 18:31:30
Bez skrótów. Bez przypadków. Bez imienia. Bez nazwiska. Po prostu policjant. Ze Szczytna.
Czytelnik ze Szczytna
2026-04-01 17:48:06
To doskonały pomysł, niech mnie pan cytuje studentom ile tylko można, ludzie w końcu muszą poznać prawdę. nie tylko jednostronną fałszywą narrację. Cały świat wie czym Netanjahu wciągnął Trumpa w wojnę, oczywiście o aktach Epsteina, agenta Mossadu, nic Pan nie słyszał, prawda? :)... I nie Rosjanie o tym otwarcie mówią, tylko sami Amerykanie. W moich komentarzach piszę mój punkt widzenia, do którego mam pełne prawo...a Pan sraczki dostaje i nie potrafiąc się do nich merytorycznie odnieść, i podważyć, używa agresywnego personalnego ataku. Prawda jest niepodważalna.. co nie?
Polak
2026-04-01 14:02:23