Płytki Łukasza Klimka z Orzyn można podziwiać na gdańskiej starówce

- Trzynaście lat mieszkaliśmy w Dublinie, jednak w pewnym momencie postanowiliśmy wrócić – opowiada Łukasz Klimek. - Zacząłem szukać pracy. Ponieważ w tym czasie robiłem też doktorat z socjologii, swoje kroki skierowałem na jedną z lokalnych uczelni wyższych.

Uczelnia zaproponowała Łukaszowi najniższą krajową, co zniechęciło skutecznie aplikanta.

10 kg gliny od żony

- Pomyślałem wtedy, że albo założę własną działalność, albo pójdę do pracy w dyskoncie spożywczym, bo tam wynagrodzenie było wyższe, niż to proponowane przez uczelnię. Zacząłem się zastanawiać, jaką działalność mógłbym podjąć, więc można powiedzieć, że „Kafloteka” powstała z niemocy – śmieje się Łukasz Klimek i dodaje, że zawsze interesowały go sztuki plastyczne.

- Rysowałem, malowałem, ale też bliska była mi ceramika. Pewnego dnia dostałem w prezencie od żony 10 kilogramów gliny, wręczyła mi też książkę o tworzeniu własnych płytek pt. „Handmade tile”. Wtedy jeszcze nie potraktowałem tego poważnie.

Jednak z czasem swoje hobby artystyczne Łukasz przekuł w działalność gospodarczą.

- Najpierw szukałem w Internecie pracowni ceramicznych w okolicach, chciałem zrobić kurs tworzenia płytek ceramicznych. Znalazłem pracownię w Gdańsku, która takie warsztaty organizowała i zapisałem się. Niestety, właścicielka warsztatu poinformowała mnie, że kurs się nie odbędzie, bo nie ma na niego w tej chwili czasu. Miała sporo pracy. Wyszedłem z propozycją, że pomogę jej, a przy okazji będę zdobywał praktykę i wiedzę w tym zakresie. Przystała na to i tak wprosiłem się na regularne praktyki w pracowni ceramicznej w Gdańsku.

Małe dzieła sztuki

Niedługo po pandemii, nauczycielka Łukasza - właścicielka „Kafloteki” (tak nazywała się gdańska pracownia, w której pobierał nauki) - Olga Inglot, zaproponowała uczniowi odkupienie tego biznesu. Łukasz nie zastanawiał się długo. Działalność zmieniła więc właściciela i miejsce. Ruszyła w Orzynach i pięknie wpisała się w krajobraz gospodarczy, ale i kulturalny powiatu szczycieńskiego.

"Jesteśmy małą manufakturą zajmującą się ręczną produkcją płytek ceramicznych. Powrót do tradycji rzemiosła jest dla nas sposobem sprzeciwu wobec masowej produkcji oraz odpowiedzią na potrzebę piękna w tworzonej przez nas przestrzeni życia codziennego." - czytamy na stronie internetowej firmy Łukasza. I faktycznie - płytki tworzone w „Kaflotece” to małe dzieła sztuki. Przede wszystkim jest w nich odwaga nietypowego łączenia kolorów i kształtów.

Co zachwyca?

Na przykład kafelki stylizowane na lata 60. gdy królowały jaskrawe barwy, takie jak: pomarańczowy, żółty i brązowy. Urody nie można odmówić też takim połączeniom kolorystycznym, w których użyto burgundu, różu i fioletu. Łukasz nie boi się tak trudnych połączeń barw jak: zieleń, brąz i... róż.

- Trzeba być odważnym, żeby zdecydować się na takie połączenia kolorów, ale nasi klienci tacy właśnie są – mówi właściciel „Kafloteki”. - Mają świadomość, że płytki zmienia się raz, dwa razy w życiu, więc powinny być świetnej jakości, a przede wszystkim odpowiadać ich potrzebom i gustom, dlatego oprócz gotowych propozycji, robimy kafelki pod konkretną osobę czy przestrzeń, współpracujemy z architektami i projektantami wnętrz, omawiamy każdy szczegół.

Płytki z Orzyn nawet na Mariackiej

Wykonywane ręcznie płytki ceramiczne wróciły do łask. Pojawiają się nie tylko na ścianie między meblami kuchennymi, czy w łazienkach. Kładziemy je na blatach, obudowujemy nimi kuchenne wyspy i stoliki kawowe. Ich styl, uroda ma pasować do wnętrza, odzwierciedlać gust mieszkańców i jednocześnie tworzyć atmosferę, upiększać, cieszyć oczy.

„Kafloteka” pod egidą Łukasza Klimka ma niecałe pięć lat, a już jej dzieła zdobią mieszkania i budynki w całym kraju. Ręcznie robione płytki ceramiczne z niewielkich Orzyn można zobaczyć w mieszkaniach w Krakowie, Warszawie, czy Poznaniu, na klatkach schodowych starych secesyjnych kamienic w Bytomiu czy Gdańsku oraz w kawiarniach i restauracjach we Wrzeszczu. Nawet na gdańskiej, zabytkowej ulicy Mariackiej.

"Interesującą pracą Łukasza była reprodukcja płytek według projektu Williama Morrisa, jednego z najwybitniejszych projektantów i artystów w historii wzornictwa."

Interesującą pracą Łukasza była reprodukcja płytek według projektu Williama Morrisa, jednego z najwybitniejszych projektantów i artystów w historii wzornictwa.

- Był on jednym z czołowych przedstawicieli poprzedzającego secesję ruchu Arts and Crafts w XIX wieku. Postulował włączenie sztuki do życia codziennego. Reprodukcje jego płytek trafiły na klatkę schodową kamienicy w Gdańsku Oliwie - wyjaśnia Łukasz. Płytki, o których wspomina, przedstawiają ręcznie malowany galeon z XVII wieku.

Heksagony i wachlarze

Jakie jeszcze płytki ceramiczne powstają w Orzynach? Na przykład zielone z odbiciem paproci w szkliwie, czy klasyczne - czarne matowe heksagony, idealne do wnętrz industrialnych, tak modnych w ostatnich latach. Łukasz uważa, że ten rodzaj płytek sprawdzi się też w minimalistycznych łazienkach, kreatywnych biurach, a nawet przytulnych salonach.

„Kafloteka” proponuje też płytki nazywane wachlarzami lub rybią łuską: „Doskonałe do kuchni, łazienki, pod prysznic oraz na ściany wewnętrzne lub zewnętrzne” - czytamy na stronie firmy.

Osobom, które odczuwają nostalgię za minionymi latami, spodobałyby się zapewne stylizowane na lata 30. lub 40. płytki ceramiczne i kafle piecowe w kolorze miodu i różnych odcieniach brązu, bo takie pamiętamy w domach naszych babć i dziadków, a może nawet w rodzinnych mieszkaniach.

- Ta moda oraz wszystko co vintage, powraca do naszych współczesnych wnętrz. Odkrywamy na nowo piękno dawnych kafli, ich ponadczasowy design i warto dodać, że to kawałek polskiej historii - podkreśla Łukasz.

„Kafloteka” to nie tylko produkcja

- Organizujemy także specjalistyczne warsztaty z tworzenia kafelków, ale również zwykłe warsztaty ceramiczne dla dorosłych i dla dzieci. Można na nich zrobić własny kubek, talerz, czy dekoracje świąteczne.

Łukasz Klimek jeździ również z warsztatami na zaproszenia do szkół. Regularnie bywa w szkołach w naszym powiecie i poza nim. W Szczytnie organizuje warsztaty, które odbywają się cyklicznie raz w tygodniu.

- Taka sesja warsztatowa trwa dwie godziny – mówi Łukasz. – Na pierwszym spotkaniu zwykle coś lepimy, na drugim szkliwimy wcześniej wypalone biskwity. Potem, raz jeszcze wypalone prace wracają do właściciela.

W planach „Kafloteka” ma także tworzenie płytek mazurskich. Warsztaty już niebawem. Śledźcie ogłoszenia.

Niedługo wystawa w Dublinie

Płytki to nie wszystko, co Łukasz tworzy. Ceramika wciągnęła go tak skutecznie, że niedługo, bo w połowie listopada, pod marką Klimek Ceramics, będzie prezentował swoje prace artystyczne na targach sztuki w Dublinie.

- Fascynują mnie mozaiki ścienne oraz duże formy ceramiczne. Lepię olbrzymie misy i dzbany. Surowe, w kolorach ziemi – wyjawia. – Często wypalam je w japońskiej technice raku. To moja oddzielna pasja, która sprawia mi wiele przyjemności i satysfakcji. Chciałbym ją także rozwijać.

Tak więc zapewne niedługo będzie można oglądać prace artystyczne Łukasza Klimka również w Polsce. A co do płytek ceramicznych, to warto, zwiedzając kraj, podpytać skąd pochodzą odrestaurowane fragmenty, a nuż znajdziecie kafle z Orzyn.

Pierwsze kafle pojawiły się w Europie prawdopodobnie w XI wieku w Europie. W Polsce stały się dość powszechne w XIV wieku. W Szczytnie w Muzeum Mazurskim można podziwiać kolekcję mazurskich ludowych kafli malowanych. Pochodzą z warsztatów od końca XVIII do połowie XIX wieku.

Fot. Jolanta Rejs