Reklama

Ocalić od zapomnienia. 35 lat Towarzystwa Kresowiaków w Szczytnie

W Miejskim Domu Kultury w Szczytnie świętowano 35-lecie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Wileńskiej i Nowogródzkiej. To jedna z najstarszych organizacji społecznych w mieście. – Nasza misja od początku była jasna: ocalić pamięć o Kresach - mówi Janina Surgał, prezes organizacji od 1992 roku.

Ocalić od zapomnienia. 35 lat Towarzystwa Kresowiaków w Szczytnie.
Data: Czwartek, 2025-10-09 09:53:18

Towarzystwo powstało w 1989 roku, na fali przemian politycznych. W Szczytnie zawiązało się oficjalnie rok później – 27 stycznia 1990 r., podczas zebrania w świetlicy Biblioteki Pedagogicznej. To tam padły pierwsze słowa o potrzebie stworzenia miejsca, które połączy Kresowian i ich potomków.

– Do Szczytna przybyło kilka tysięcy osób z Kresów – wspomina Surgał. – Pierwsze transporty dotarły już w czerwcu 1945 roku. Ludzie widzieli zburzone miasto, niemieckie tablice i napisy, a przecież przyjechali tu z Wilna czy Grodna, z rodzinnych stron, które utracili. Byli zagubieni, musieli od nowa organizować życie na obcej dla nich ziemi.

Inicjatorami powstania Towarzystwa w Szczytnie byli Józef Wojnicki, pasjonat historii rodem z Nowogródka, i Piotr Sobolewski. To oni zachęcili lokalną społeczność do działania. Wkrótce dołączyła Janina Surgał, wówczas nauczycielka historii w SP nr 4.

Reklama

– Zainteresowanie nie było wtedy duże, wielu Kresowian zajmowało się głównie codziennym życiem, trochę ukrywali swoje pochodzie, bo władze przed 1989 rokiem nie były im życzliwe, że tak to ujmę – opowiada. – Ale kiedy w 1992 roku trzeba było wybrać nowy zarząd, zaproponowano mi funkcję prezesa. I tak prowadzę Towarzystwo do dziś.

Działalność stowarzyszenia od początku miała charakter zarówno dokumentacyjny, jak i edukacyjny. Organizacja gromadzi wspomnienia, organizuje sesje popularnonaukowe, a od ponad 20 lat współpracuje z Zespołem Szkół nr 3 im. Jana Sobieskiego.

– Zależy nam, by młodzi poznawali historię Kresów – podkreśla Surgał. – W tym roku uczniowie wzięli udział w konkursie „Kresy zachować w pamięci”. Pisali prace o losach swoich rodzin. To pokazuje, że pamięć przechodzi na kolejne pokolenia.

Reklama

Uroczystości 35-lecia odbyły się w Miejskim Domu Kultury. Wzięli w nich udział członkowie Towarzystwa, przedstawiciele zaprzyjaźnionych organizacji – m.in. Związku Kurpiów i Towarzystwa Przyjaciół Szczytna – a także młodzież ze szkół. Nie zabrakło władz miasta i powiatu.

Burmistrz Stefan Ochman i przewodniczący Rady Miejskiej Klaudiusz Woźniak złożyli gratulacje prezesce i całej społeczności. – To nie tylko praca nad historią, ale też łączenie pokoleń i dbanie o pamięć, która tworzy naszą wspólną kulturę – mówili samorządowcy.

Towarzystwo nie planuje zwalniać. – Nasze hasło wciąż jest aktualne – powtarza Surgał. – Ocalić pamięć o Kresach.