Oznaczenia ADR - gdzie i kiedy stosować?

Pojęcie towarów niebezpiecznych 

Pojęcie "towary niebezpieczne" (w skrócie DG - z ang. Dangerous Goods) określa takie materiały i przedmioty, które podczas transportu stwarzają zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa, mienia lub środowiska. Transport ich na podstawie ogólnie istniejących przepisów jest zabroniony, a dozwolony jedynie na odrębnych warunkach określonych prawem. Do materiałów niebezpiecznych można zaliczyć wiele przedmiotów codziennego użytku. Produkty, takie jak aerozole, magnesy, wybielacze, baterie i akumulatory, płyny chłodnicze, kleje, a nawet perfumy mogą stanowić zagrożenie podczas przewozu. 

Co oznacza skrót ADR? 

Skrót ADR pochodzi od francuskiej nazwy konwencji dotyczącej przewozu drogowego towarów i ładunków niebezpiecznych (L’Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route). Przepisy w niej zawarte precyzyjnie regulują warunki bezpiecznego transportu drogowego towarów niebezpiecznych. Umowa ADR została sporządzona w Genewie 30 września 1957 r. i podpisana przez 9 państw, a jej depozytariuszem jest Sekretarz Generalny ONZ. Kraje, które podpisały powyższą umowę (w tym Polska w roku 1975), zobowiązane są do przestrzegania jej wytycznych. Aktualnie konwencja ADR obowiązuje w 46 krajach. Umowa ta jest aktualizowana co dwa lata, aby zapewnić bezpieczeństwo i zmniejszyć ryzyko podejrzanych działań w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych.  

Klasyfikacja towarów niebezpiecznych ADR 

Towary niebezpieczne dzielone są na poszczególne klasy niebezpieczeństwa: 

• Klasa 1 Materiały i przedmioty wybuchowe
• Klasa 2 Gazy
• Klasa 3 Materiały ciekłe zapalne
• Klasa 4.1 Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne i materiały wybuchowe stałe odczulone
• Klasa 4.2 Materiały samozapalne
• Klasa 4.3 Materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy palne
• Klasa 5.1 Materiały utleniające
• Klasa 5.2 Nadtlenki organiczne
• Klasa 6.1 Materiały trujące
• Klasa 6.2 Materiały zakaźne
• Klasa 7 Materiały promieniotwórcze
• Klasa 8 Materiały żrące
• Klasa 9 Różne materiały i przedmioty

Dodatkowo dla niektórych klas towarów niebezpiecznych wyróżnia się grupy pakowania, wskazujące na stopień stwarzanego przez dany towar zagrożenia. Umowa ADR daje szczegółowe wytyczne co do poprawnego zaklasyfikowania materiałów lub przedmiotów stwarzających zagrożenie do poszczególnych klas oraz grup pakowania. W przypadku, gdy dany towar niebezpieczny spełnia kryteria różnych klas, wybiera się zagrożenie dominujące, decydujące o przynależności do danej klasy. 

Tablice ADR 

W transporcie drogowym w krajach objętych umową ADR pojazdy przewożące materiały niebezpieczne muszą być oznakowane w znormalizowane tablice. Dzięki użyciu określonych kolorów i symboli nalepki ADR pozwalają szybko i skutecznie zdefiniować zagrożenia i naturę ryzyka. Mają kształt pomarańczowego kwadratu obróconego o 45 stopni, o wymiarach 10x10 cm. Powinny znajdować się w dobrze widocznym miejscu, czyli na zewnętrznej powierzchni kontenerów, cystern przenośnych oraz pojazdów. Oznaczenia muszą odpowiadać wzorom i wymaganiom zawartym w załącznikach do umowy ADR. Nalepki powinny być umieszczone na podłożu o kontrastowym kolorze lub otoczone linią przerywaną albo ciągłą. Na tablicach ADR znajdują się dwa numery rozpoznawcze przewożonej substancji:

w liczniku numer rozpoznawczy niebezpieczeństwa HIN (ang. hazard-identification number), np. cyfra 6 oznacza działanie trujące, a 7 działanie promieniotwórcze,

w mianowniku czterocyfrowy numer rozpoznawczy materiału UN, np. 1005 oznacza amoniak, a 1008 trójchlorek boru.

Szkolenia dla kierowców 

Szkolenie dla kierowców ADR przeznaczone jest dla wszystkich osób, które zajmują się transportem materiałów niebezpiecznych. Podczas kursu omawiane są zagadnienia, mające na celu uświadomienie zagrożeń oraz przygotowanie do bezpiecznego transportu. Szkolenie kończy się egzaminem, a zaświadczenie ADR wydawane jest po otrzymaniu pozytywnego wyniku z testu egzaminacyjnego. Zaświadczenie jest ważne w kraju oraz w państwach, które podpisały konwencję ADR. Szkolenie dla kierowców ADR należy odnowić co 5 lat od daty wydania ostatniego zaświadczenia ADR.

Obowiązki przewoźnika 

Do najważniejszych obowiązków przewoźnika należy zaliczyć:

upewnienie się, że towary klasyfikowanie jako niebezpieczne są dopuszczone do przewozu,

upewnienie się, że wszystkie niezbędne dane, wymagane przez ADR, zostały przez nadawcę dostarczone jeszcze przed przewozem,

skontrolowanie czy załadowane towary nie posiadają żadnych wad, nic z nich nie wycieka, nie ma braków w wyposażeniu,

sprawdzenie, czy pojazd jest odpowiednio oznakowany i ma specjalne naklejki ostrzegawcze. 

Podsumowanie  

System łańcucha przewozowego towarów niebezpiecznych transportem drogowym jest specyficznym rodzajem, w którym znajomość przepisów ADR oraz właściwa organizacja przewozu zapewnia bezpieczeństwo. Dotyczy to zarówno kierowcy, osób biorących udział w transporcie, jak również środowiska naturalnego. Najważniejsze jest właściwe zakwalifikowanie przewożonego materiału do jednej z wydzielonych klas towarów niebezpiecznych. Takie działanie pozwala określić jednocześnie prawidłowe postępowanie z towarem w czasie jego przemieszczania i zastosować odpowiednie środki transportu.  

W przygotowaniu artykułu pomógł sklep TECHEM ZNAKI. Chcesz dowiedzieć się więcej? Zajrzyj na stronę - https://sklep.techemznaki.pl/znaki-ostrzegawcze-adr.